‘Luister naar de wind’ en ‘Flipperen in 1973’. De eerste twee boeken van Haruki Murakami – zelf noemt hij ze zijn keukentafelromans – zijn onlangs in één uitgave verschenen. Ik las ze en onderzocht hun Murakami-gehalte.

Luister naar de wind

Murakami luister naar de wind flipperenAls we Murakami mogen geloven, zij dit de eerste woorden die hij ooit op papier zette. De zin om te schrijven greep hem tijdens een honkbalwedstrijd. Na de wedstrijd kocht hij een pen, ging hij aan de keukentafel zitten en begon hij aan zijn debuut. Dat overigens helemaal nergens over gaat.

En toch hield de verteller me geboeid: een eenvoudige jongeman, die bier drinkt, vertelt over zijn ex-liefjes en die trappen telt. Nevenpersonage is de radiopresentator, die geen enkele functie heeft in het grotere geheel, maar toch twee eigen hoofdstukjes krijgt (en de hik – midden in zijn presentatie).

‘Wil je weten wat ik echt heb gedaan?’ vroeg ze.
‘Vorig jaar heb ik een koe ontleed,’ zei ik.
‘O ja?’

Het meest wonderbaarlijke was echter de leeservaring. Té veel toevalligheden maakten mijn lectuur bijna surreëel. Oordeel zelf:

1. Op het moment dat ik het hoofdstuk lees over de radiopresentator met de hik, stapt een man op de trein met – juist ja – de hik. Hij zit voor mij en ik moet mijn lach inhouden.
2. De radiopresentator zegt: “Ik hou van jullie allemaal.” De avond nadat ik dat fragment gelezen heb, zegt mijn vriend over zijn collega: “Ik hou van hen allemaal.” Een veelgebruikte zin is dat nochtans niet.
3. Murakami’s verteller was ‘L’éducation sentimentale’ van Flaubert aan het lezen. Dat deed Max Aue in mijn vorige boek, ‘De welwillenden’ ook.

Flipperen in 1973

Dit boek beviel me minder, hoewel het veel meer Murakami-elementen bevatte: mysterieuze vrouwelijke personages (een tweeling die plots bij de verteller blijkt in te wonen), surreële nevenverhalen over putten, melancholische verliefdheid en een bijzondere queeste (naar een flipperkast). Of er katten in voorkwamen, durf ik niet meer met 100% zekerheid zeggen, maar ik vermoed van wel.

Het lijkt erop dat Murakami in ‘Flipperen in 1973’ in tegenstelling tot ‘Luister naar de wind’ wél een verhaal wilde vertellen, maar de bal daar wat mis sloeg. Gelukkig maakt hij dat met ‘De jacht op het verloren schaap’, het derde deel van de trilogie van de Rat, ruimschoots goed.

Aan de Murakamifan: grijp je kans en geniet van ‘Luister naar de wind’. Aan de Murakamileek: Begin bij een échte Murakami en lees ‘Kafka op het strand’. Alsjeblieft.